Uluslararası Kitap Fuarı, 11 Ekim 2025 Cumartesi günü “Anadolu Mayası” temasıyla 15. kez kapılarını açarken, İzmit’in geçmişi ve değişimi de fuarın gündemindeydi. Gazeteci-Yazar Mustafa Küpçü ve Yazar Lale Tığ, Karamürsel Alp Salonu’nda düzenlenen söyleşide, eski İzmit ile günümüz arasındaki farkları kendi anıları üzerinden aktardı.
ESKİ ŞEHİR YAŞANTISI VE CUMHURİYET
Söyleşide ilk sözü alan Mustafa Küpçü, İzmit’in geçmişteki toplumsal yaşamını anlattı. Küpçü, “İzmit’teki musiki derneği İzmit’teki sivillere de açıktı o zamanlar. Bizim evimizde her cumartesi akşamı musiki gecesi düzenlenirdi. Arkasından çaylar içilir ve tombala oynanırdı. Anneannem tarladan çıkmazdı. Ürününü alır ve komşularla paylaşırdı. Ne annem ne babam bana ve kardeşime bir fiske vurmadı. Kimseye zararımız dokunmadı. Kendi çocuklarımızı da böyle büyüttük. Cumhuriyet dönemini çok iyi hatırlıyorum. Cumhuriyet ve İzmit’i ayrı düşünemeyiz” dedi.
Küpçü ayrıca, geçmişteki eğitim anlayışına da değindi: “Bizim dönemimizde öğretmenlerimiz sadece üst düzey bürokrasinin resmi etkinliklerinde kullanılan kutu gibi şapka giymezlerdi. Fötr şapka takar ve kravat giyerdi. Türkçe’yi askerde öğrenmiş büyük babam bile fötr şapka takardı. Şapkayı eleştiriyorlar ama kültür emperyalizmi ile bize moda diye bir şeyleri yutturuyorlar. Bazı gençleri görüyorum yırtık pantolon giyiyorlar. Onlara acıyor ve üzülüyorum. 21’inci yüzyılda bizi en çok tehdit eden şey güçlü olanların bize silah ve şantaj yoluyla bir şeyler yaptırmaya çalışmasıdır.”
CUMHURİYETİN İZLERİ VE TOPLUMSAL DEĞİŞİM
Yazar Lale Tığ ise İzmit’te Cumhuriyet’in halk üzerindeki etkilerini kendi eğitim hayatından örneklerle paylaştı: “Ben Taş Mektep’te okudum. Orası eski bir ruhban okuluymuş. Sonra Necati Bey İlkokulu’na geçtim, o da ruhban okuluymuş. Böyle kültürel geçmişi olan Cumhuriyet’in önemli okullarında okuduk. Halk bilgili ve görgülüydü. Nerede ne giyeceğini, nasıl konuşması gerektiğini bilen saygılı insanlardı. İstanbul zarafetini taşıyan bir şehirdi. Şimdiki şehir görüntüsüyle 60 yıl önceki arasında büyük fark görüyorum. Hocalarımız son derece düzgün giyiniyorlardı. Cumhuriyet’in ve Atatürk’ün etkilerini büyük oranda görüyordum.”
Tığ, Mustafa Kemal Atatürk’ün önemine de vurgu yaptı: “Atatürk, 4 bin kitap okumuş 6 lisan öğrenmiş bir lider. Türk ulusuna bir mucize olduğunu düşünüyorum. Ömrünün büyük bölümünü asker olarak geçirmiş bir lider aynı zamanda dünyanın en şık lideri unvanına da sahip.”
BAYRAK VE MİLLİ DEĞERLERE ÖZLEM
Lale Tığ, milli bayramların kutlanış şekline dair de geçmişe duyduğu özlemi dile getirdi: “Bütün milli bayramları Atatürk Anıtı’nda kutluyorduk. İzmit’i İzmit yapan en önemli heykellerden biri. Çoğu kimse bilmiyor. Bu bizim ayıbımız. İzmit’te sokaklar ve evler bayraklarla donatılırdı. Şimdi bayrak asalım diye anons ediliyor ama o zaman anons edilmeden herkes gönüllü olarak bayrak asardı.”
