Psikiyatrist ve yazar Kemal Sayar, 4 Ekim 2025 Cumartesi günü Uluslararası 15. Kocaeli Kitap Fuarı’nda onur konuğu olarak düzenlenen söyleşide Anadolu mayasının insan ruhundaki derinliğini anlattı. Fuarın bu yılki teması olan “Anadolu Mayası” üzerine konuşan Sayar, “Anadolu mayası, varlığa hayretle bakabilmektir” ifadesiyle dikkat çekti. Söyleşiyi Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Doç. Dr. Tahir Büyükakın da katılımcılarla birlikte takip etti.
ANADOLU MAYASININ DERİNLİKLERİ
Kemal Sayar, “Anadolu İnsanı: İrfanla Yoğrulmuş Bir Millet” başlıklı konuşmasında sözün, yazının ve irfanın insanla hakikat arasındaki bağına vurgu yaptı. “Söz şifadır” diyen Sayar, yazmanın ve okumanın insan ruhunu iyileştirme gücüne sahip olduğunu belirtti. Günlük tutmayı, içe dönmeyi ve kalemle yüzleşmeyi öneren Sayar, “Terapiste gidemiyorsanız, yanınızda sizi dinleyecek biri yoksa, kâğıda sarılın. Yazmak iyileştirir” dedi. Okumanın ise insanın içindeki duygulara isim verme gücünü sağladığını ifade ederek, “Romanlar, başka bir insan olmanın nasıl bir şey olduğunu öğretiyor” diye konuştu.
VARLIĞA HÜRMET VE BİRLİK VURGUSU
Sayar, Anadolu mayasını bir bakış açısı olarak tanımladı ve Yunus Emre’nin “Benim bir karıncaya ulu nazarım vardır” sözünü hatırlatarak varlığa, insana ve yaratılmış her şeye hürmetin Anadolu irfanının temeli olduğunu vurguladı. “Hayat, görebilen gözler için sürekli bir mucizedir. Mevsimler değişir, yapraklar dökülür, nesiller gelir geçer. Bu değişimin içinde varlığa hayretle bakabilmek Anadolu mayasıdır” dedi.
Birlik, kardeşlik ve merhamet konularına da değinen Sayar; Mevlana’dan ve Yunus Emre’den örneklerle toplumsal barışın ve insanlık onurunun önemini hatırlattı: “Her insan Allah’ın bir temsilcisidir. Kalp kırmak, gönül incitmek bu irfana en uzak davranıştır. Hepimiz aynı maceranın yolcusuyuz.” Ayrıca “Dört kitabın manası, kendin için ne diliyorsan başkası için de onu dilemektir” sözleriyle adaletin Anadolu irfanındaki yerini öne çıkardı.
GÖNÜL YAPMAK VE YARDIMLAŞMA RUHU
Söyleşinin duygusal anlarında dedesinin sıkça söylediği “Tut demeden tut elimi” cümlesini paylaşan Sayar, bazen insanların kaybolduğunu fark edemediğini ve o anda birinin yardımına ihtiyaç duyduğunu belirtti: “İşte Anadolu mayası budur: Fark etmeden düşene el uzatmaktır. Her insan eksiktir ama biz birbirimizin eksiğini tamamlayacak şekilde yaratıldık.”
Anadolu irfanında gönül yapmanın önemine dikkat çeken Sayar, kibrin bu coğrafyanın ruhuna aykırı olduğunu söyledi: “Kibir kendini bilen insanın harcı değildir. İnsan üstün olmaktansa bir gönlü imar etmeyi tercih etmelidir.” Konuşmasının sonunda ise “Her insan bir cevherdir. Ona hor nazarla bakmak kendimize bakmamaktır” diyerek salonda derin bir etki bıraktı.
DAYANIŞMA VE İNSANLIK ONURU
Kemal Sayar söyleşisinin ilerleyen bölümünde insan olmanın yalnızca bir duygu değil aynı zamanda bir görev bilinci olduğunu vurguladı: “Vicdanı olan, hissedebilen insanlar ortak insanlığımızın mensuplarıdır. Yardım etmek iyi kalpli olmak değil; acıyı fark edip ona sırt dönememektir.” Yardım etmenin manevi anlamına dikkat çeken Sayar, “Biz bir insana yardım ettiğimizde kendi cömertliğimizden bir şey sunmuyoruz aslında; Allah’ın ona ulaştırmak istediği yardımı taşıyoruz. İyilik bir bilinç meselesidir. Acıyı görüp geçememektir” dedi.
Filistin halkının direnişini anlatan “Sumud” kavramını örnek göstererek her milletten vicdanlı insanların insani dayanışmasını anlattı: “Sumud; Filistin halkının direnişini anlatan bir kelime ama aynı zamanda insanlık onurunu savunan vicdanlıların ortak yürüyüşüdür. Hızır gibi yetişmek deriz ya; işte insan başka bir insanın zor anında Hızır gibi olmalıdır. Allah’ın kuluna erişebilmesi için insana insan gerek.” Söyleşi sonunda Kemal Sayar kitaplarını sevenleri için imzaladı.
KİTAP FUARINDA ANADOLU’NUN SESİ
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen 15. Uluslararası Kocaeli Kitap Fuarı, 4 Ekim ile 12 Ekim 2025 tarihleri arasında Kocaeli Kongre Merkezi’nde 515 yayınevi ve sivil toplum kuruluşunun katılımıyla devam ediyor. Toplamda bin elli etkinliğe ev sahipliği yapan fuar bu yıl yalnızca kitap buluşması değil aynı zamanda medeniyet sohbeti atmosferi sunuyor.
