ABD Başkanı Donald Trump, deniz gücünü büyütme stratejisi kapsamında dikkat çekici bir adımla ABD Donanması için bazı gemilerin ilk örneklerinin yabancı tersanelerde inşa edilmesine izin verdi. Yayımlanan Ulusal Güvenlik Başkanlık Memorandumu, ülkenin geleneksel gemi üretim politikalarında tarihi bir değişimin önünü açıyor.
FİNLAN DİYA MODELİ GENİŞLETİLİYOR
Yeni düzenleme, ABD Sahil Güvenliği için uygulanan ve ‘Finlandiya modeli’ olarak adlandırılan yöntemi temel alıyor. Bu yaklaşımda, ilk gemiler yabancı ülkelerdeki tersanelerde üretilirken takip eden gemilerin imalatı ABD içi tesislerde gerçekleştiriliyor. Yabancı gemi üreticileri, gelecekteki üretimi ABD’ye aktarma şartını kabul ettikleri takdirde üç farklı sınıfta en fazla ikişer gemiyi kendi imkanlarıyla inşa edebilecek.
TEKNİK UYUM VE BEKA STANDARTLARI
Planın hayata geçirilmesi sürecinde en büyük endişelerden biri teknik uyum olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, ABD Donanmasının dayanıklılık ve beka kabiliyeti standartlarının yabancı gemi tasarımlarından farklı olduğuna dikkat çekiyor. Yabancı tersanelerde üretilen gemilerin ABD savaş, iletişim ve füze savunma sistemleriyle donatılmasının ciddi mühendislik güncellemeleri gerektirebileceği vurgulanıyor.
TEST VE BAKIM ALTYAPISI RİSKLERİ
Kabul süreçlerinin ardından gemilerin yüksek operasyonel tempoda nasıl bir performans sergileyeceği belirsizliğini koruyor. Sınırlı sayıda yabancı gemi satın alınmasının filoda özel sınıflar yaratabileceği, bunun da eğitim, yedek parça ve bakım maliyetlerini artırabileceği ifade ediliyor. Geçmişte yaşanan benzer projelerdeki maliyet artışları ve teslimat gecikmeleri de bu risklere örnek gösteriliyor.
KONGRE VE SANAYİ KANADINDA DİRENÇ
Siyasi ve sanayi kanadında ise karara yönelik tepkiler yükseliyor. Temsilciler Meclisi ve Senato’daki yasa tasarıları, savaş gemilerinin yurt dışında üretilmesine kısıtlamalar getiriyor. ABD tersanelerini temsil eden kurumlar ise doğrudan yurt dışında imalat yapmanın yerli sanayi kapasitesine, istihdama ve sipariş akışına zarar vereceğini savunarak yönetime karardan dönme çağrısında bulunuyor.
5N 1K
Trump'ın yeni memorandumunun amacı nedir?
ABD Donanmasının gemi üretim kapasitesini artırmak ve filonun büyümesini hızlandırmaktır.
Finlandiya modeli neyi öngörüyor?
İlk gemilerin yabancı tersanelerde inşa edilmesini, sonraki gemilerin üretiminin ise ABD'ye taşınmasını öngörüyor.
Kongre ve yerli sanayi temsilcileri plana neden karşı çıkıyor?
Gemi imalatının yurt dışına kaydırılmasının yerli tersanelerdeki istihdam, talep ve sanayi kapasitesini olumsuz etkileyeceğini değerlendiriyorlar.
